नेपालमा औषधि र सप्लिमेन्ट आपूर्ति
विदेशबाट औषधि र सप्लिमेन्ट मगाउने नेपाली आयातकर्ता, वितरक र अस्पतालका खरिदकर्ता, साथै नेपालमा बिक्री गर्न चाहने विश्वभरका उत्पादक र निर्यातकर्ताका लागि एउटा व्यावहारिक मार्गदर्शन।
यो पृष्ठ अन्य भाषामा: English · नेपाली
नेपालको औषधि बजारको करिब आधा हिस्सा स्वदेशी उत्पादकले धानेका छन्, बाँकी आयात हुन्छ। नियमन औषधि व्यवस्था विभाग (Department of Drug Administration, DDA) ले गर्छ, र दर्ता तीन चरणमा हुन्छ: पहिले विदेशी कम्पनी, त्यसपछि प्रत्येक उत्पादन, अनि हरेक ढुवानीका लागि आयात सिफारिस।
दुई कुराको योजना पहिल्यै बनाउनुहोस्। कडा नियामक निकाय नभएका देशका कारखानामा GMP को स्थलगत निरीक्षण हुन्छ। अर्को, अधिकतम खुद्रा मूल्य तोकिएको हुन्छ, जुन आयातकर्ताले नाघ्न पाउँदैनन्।
नेपाल: एक नजरमा
| नियामक निकाय | औषधि व्यवस्था विभाग (Department of Drug Administration, DDA) |
|---|---|
| निवेदन कसले दिन्छ | नेपाली आयातकर्ताले पहिले विदेशी कम्पनी, त्यसपछि प्रत्येक उत्पादन दर्ता गर्छन्, अनि आयात सिफारिस लिन्छन् |
| विदेशी कारखाना | कडा नियामक निकाय (stringent regulator) नभएका देशका कारखानामा दर्ताअघि DDA ले स्थलगत निरीक्षण गर्छ |
| मूल्य | DDA ले अधिकतम खुद्रा मूल्य प्रकाशित गर्छ, र आयातकर्ताले आफ्नो मूल्य निर्यात गर्ने देशको भन्दा बढी नहुने प्रतिबद्धता गर्छन् |
| स्वदेशी उद्योग | बजारको करिब आधा हिस्सा; आयातमा कडाइ गर्न दबाब दिइरहेको |
नेपालमा औषधि कसरी आपूर्ति गर्ने
- नेपाली आयातकर्ता खोज्नुहोस्। आयातकर्ताले पहिले तपाईंको कम्पनीलाई DDA मा दर्ता गर्छन्, त्यसपछि प्रत्येक उत्पादन।
- GMP निरीक्षणको तयारी गर्नुहोस्। तपाईंको कारखाना कडा नियामक निकाय भएको देशमा छैन भने दर्ताअघि DDA को स्थलगत निरीक्षण हुने अपेक्षा गर्नुहोस्। आफ्नो GMP प्रमाण तयार राख्नुहोस्।
- उत्पादन दर्ता गर्नुहोस्। हरेक उत्पादनका लागि छुट्टै डोसियर चाहिन्छ, जसमा CoPP र मूल्यसम्बन्धी प्रतिबद्धता समावेश हुन्छ।
- आयात गर्नुहोस्। हरेक ढुवानीका लागि DDA को आयात सिफारिस चाहिन्छ। निःशुल्क औषधिका सार्वजनिक बोलपत्रमा मूल्य नै निर्णायक हुन्छ, त्यसैले बोलपत्र हाल्नुअघि लागत र नाफाको हिसाब राम्ररी गर्नुहोस्।
नेपालमा दर्ता नभएको औषधिका लागि तपाईंको अवस्थामा DDA बाट अनुमति पाउन सकिन्छ कि सकिँदैन, आफ्नो आयातकर्तासँग सोध्नुहोस्। तोकिएका बिरामीका लागि आपूर्ति गर्ने हाम्रो सेवा (named-patient service) मार्फत पनि हामी सहयोग गर्न सक्छौं। विशेष आयात र तोकिएका बिरामीका लागि आपूर्ति र सरकारी बोलपत्रका लागि आपूर्ति पनि हेर्नुहोस्।
सप्लिमेन्ट
नेपालमा सप्लिमेन्टलाई त्यसमा भएका सामग्री र लेबलमा गरिएका दाबीअनुसार खाद्य पदार्थ वा औषधिका रूपमा नियमन गरिन सक्छ। लेबल छाप्नुअघि DDA सँग वर्गीकरण पक्का गर्नुहोस्। हामी ब्रान्डहरूलाई GMP प्रमाणित कन्ट्र्याक्ट उत्पादकमार्फत आफ्नै लेबलमा सप्लिमेन्ट उत्पादन गर्न सहयोग गर्छौं: आफ्नै ब्रान्डको सप्लिमेन्ट (प्राइभेट लेबल) हेर्नुहोस्।
नेपालमा के खोजिन्छ
नेपालमा औषधि र सप्लिमेन्टका धेरैजसो खोजी अङ्ग्रेजीमै हुन्छन्। Semrush (अक्टोबर २०२६) अनुसार सबैभन्दा बढी “vitamin d” (महिनामा करिब ८,१०० पटक) र “vitamin b12” (करिब ५,४००) खोजिन्छ, त्यसपछि भिटामिन सी, प्रोटिन र भिटामिन ई। आयुर्वेदिक अस्पताल पनि धेरै खोजिन्छन्। औषधिमा एसिक्लोफेनाक, फोलिक एसिड, सेफिक्सिम, एजिथ्रोमाइसिन र मेट्रोनिडाजोल अगाडि छन्। Google Keyword Planner अनुसार “paracetamol” र “vitamin d” को खोजी महिनामा १,००० देखि १०,००० सम्म छ, तर नेपालीमा लेखिएका “प्यारासिटामोल” र “भिटामिन डी” निकै कम खोजिन्छन्। नेपाली शब्दमा उल्लेखनीय अपवाद “अश्वगन्धा” हो, जसको खोजी महिनामा १,००० देखि १०,००० सम्म छ। “औषधि”, “औषधी”, “फार्मेसी” र “भिटामिन” प्रत्येकको खोजी महिनामा १०० देखि १,००० सम्म छ।
आयातकर्ता र वितरकहरू कसरी खोज्छन्
व्यापारिक खोजी पनि मुख्यतः अङ्ग्रेजीमै हुन्छ। Google Keyword Planner अनुसार “dda nepal” महिनामा १,००० देखि १०,००० पटक खोजिन्छ। “pharmaceutical companies in nepal” र नेपालीमा “औषधि व्यवस्था विभाग” को खोजी महिनामा १०० देखि १,००० सम्म छ। थोक फार्मेसी वा प्राइभेट लेबल आपूर्तिकर्ताजस्ता खोजी भने निकै कम छन्। तपाईं आयातकर्ता, वितरक वा फार्मास्युटिकल कम्पनी हुनुहुन्छ भने आफूलाई चाहिने औषधि वा सप्लिमेन्टको विवरण पठाउनुहोस्, हामी GMP प्रमाणित उत्पादकसँग जोडिदिन्छौं।
हामीले उत्पादनमा सहयोग गर्न सक्ने सप्लिमेन्टहरू
सबैभन्दा बढी खोजिने औषधिमा एसिक्लोफेनाक (महिनामा करिब ३,०४० पटक), फोलिक एसिड, सेफिक्सिम, एजिथ्रोमाइसिन र मेट्रोनिडाजोल पर्छन्। हाम्रो सूचीका केही उदाहरण:
केही खरिदकर्ता मूल ब्रान्डको नामले पनि खोज्छन्, जस्तै ब्रुफेन (आइबुप्रोफेन), महिनामा करिब ३९० पटक, र बुस्कोपान (हायोसिन ब्युटाइलब्रोमाइड), करिब २३० पटक। उल्लेख गरिएका ब्रान्डहरू तिनका सम्बन्धित स्वामित्वकर्ताका हुन्, र औषधि चिनाउन मात्र यहाँ दिइएका हुन्।
आपूर्तिकर्तासँग माग्नुपर्ने कागजात
- WHO ढाँचाको फार्मास्युटिकल उत्पादन प्रमाणपत्र (CoPP)।
- कारखानाको GMP प्रमाण, जस्तै WHO-GMP, EU-GMP वा PIC/S प्रमाणपत्र, साथै तपाईंको नियामक निकायले गरेको कुनै पनि निरीक्षण।
- दर्ताका लागि डोसियर (CTD वा ACTD), र आवश्यक परेमा जेनेरिक औषधिको बायोइक्विभ्यालेन्स तथ्याङ्क।
- तातो हावापानीका लागि स्टेबिलिटी (स्थिरता) तथ्याङ्क।
- हरेक ब्याचको विश्लेषण प्रमाणपत्र (CoA)।
आपूर्तिकर्ता भरपर्दो छ कि छैन भन्नेमा शंका छ? फार्मास्युटिकल आपूर्तिकर्ता कसरी जाँच्ने पढ्नुहोस्। छिमेकी बजारका लागि हाम्रो दक्षिण एसिया र सार्क (SAARC) आयात गाइड हेर्नुहोस्। यस पृष्ठमा लिङ्क गरिएका गाइड र उत्पादन पृष्ठहरू अङ्ग्रेजीमा छन्।
के तपाईं नेपाली बजारमा आपूर्ति गर्नुहुन्छ?
उत्पादन, शक्ति (स्ट्रेन्थ), परिमाण र तपाईंको नियामक निकायले माग्ने कागजातहरू हामीलाई पठाउनुहोस्। तपाईंको बजारमा आपूर्ति गर्न सक्ने GMP प्रमाणित उत्पादक र आपूर्तिकर्तासँग हामी तपाईंलाई जोडिदिन्छौं, उनीहरू जहाँसुकै भए पनि।
आफ्नो माग पठाउनुहोस् हाम्रो टोलीसँग कुरा गर्नुहोस्